تبلیغات 
همانطور که می دانید تمام تابلو های برق فشار متوسط و یا فشار ضعیف دارای تعدادی فیدر می باشند که این فیدرها می توانند فیدر ورودی و یا فیدر خروجی باشند. فیدرهای ورودی (Incoming) ، فیدرهائی هستند که تغذیه یک باسبار را به عهده داشته که این باسبارخود می تواند از تعدادی فیدرخروجی (Out going
) از نوع موتوری و یا ترانسی تشکیل شده باشد که تغذیه تعدادی موتور و یا ترانس را به عهده داشته باشد.تابلو ها می توانند دارای 2 کلید ورودی و یا حتی 3 کلید ورودی باشند که کلید سوم به عنوان ورودی اظطراری (Emergency) باشد ، بدین مفهوم که تابلوی ما دارای 3 باسبار مجزاء بوده که هر باسبارتوسط یک کلید ورودی تغذیه خواهد شد. معمولا" بارهای خروجی که دارای اولویت بوده و به عنوان بارهای حیاتی و یا اظطراری هستند بر روی باس اظطراری و یا ورودی دیزل ژنراتور قرار می گیرند . دو ورودی اصلی از ثانویه ترانس قدرت تغذیه شده و ورودی سوم که به عنوان ورودی اظطراری می باشد از دیزل ژنراتور تغذیه می شود.
همیشه بین باسبارهای یک تابلو کلیدی وجود دارد که به عنوان کلید باس کوپلرشناخته شده و وظیفه آن اتصال باسبارها به هم ویا جدا کردن آنها از هم می باشد یا به عبارتی کلیدی است که کوپل باسبارها را انجام می دهد که قطع و وصل این کلید در شرایط خاصی امکان پذیر خواهد بود .
تمام فیدرهای ورودی ، خروجی و باس کوپلر از رله های حفاظتی تشکیل شده اند که وظیفه حفاظت فیدر در قبال وقوع خطاهائی از جمله اضافه جریان ، اضافه ولتاژ ، کاهش ولتاژ و یا بسته به نوع فیدر خطاهای ترانسی و یا موتوری و .... را بر عهده دارد که این خطاها تاثیر مستقیم در اجازه وصل کلید و یا تریپ خوردن آن را دارد که در ترانسفر بین کلیدهای ورودی و کوپلر بیشتر می توان به اهمیت این حفاظت ها پی برد.
در این جا بجث ما بر روی سیستم ترانسفر بین دو کلید ورودی و کلید باس کوپلر می باشد بدین معنی که تابلوی ما تنها دارای دو کلید ورودی ، دو باسبار و کلید کوپل بین دو باسبار باشد. معمولا" بین این سه کلید لاجیکی برقرار است که در شرایط معمول اجازه وصل تنها 2 کلید از 3 کلید برقرار می باشد(لاجیک 2 از 3) و تنها در شرایط خاصی است که سه کلیداجازه وصل در یک زمان را دارند که شرایط سنکرون می باشد.
همیشه در مراکز و یا سیستم هائی که از اهمیت خاصی بر خوردار هستند و نباید تحت هیچ شرایطی بی برق شوند این سه کلید طی مدت زمان کوتاهی با هم کوپل می شوند و این اهمیت می تواند به عنوان مثال بخاطر وجود موتورها و یا الکترو پمپ هائی باشند که کار آنها بسیار ضرورری و یا حساس می باشد و نباید به هیچ عنوان بی برق شوند.
لاجیک این سه کلید بدین صورت است که در شرایط عادی ، دو کلید ورودی بدون وابستگی به هم و بدون درنظر گرفتن قطع و وصل یکدیگر می توانند بطور مستقل قطع و یا وصل شوند یعنی قطع و وصل یک کلید ورودی هیچ ارتباطی به قطع و یا وصل بودن کلید ورودی دیگر ندارد، اما وصل کلید کوپلر جهت اتصال دو باسبار به هم تنها در صورتی امکان پذیر می باشد که تنها یکی از ورودی ها وصل باشد و هیچ فرقی نمی کند که کدام ورودی وصل بوده و یا کدام قطع باشد.
همانطور که گفتم در برخی سیستم ها بی برقی بسیار مهم میباشد و در صورت Fail شدن یکی از ورودی ها به هر دلیلی ، نباید فیدرهای خروجی باسباری که کلید ورودی آن قطع می باشد بی برق شوند ، لذا باید تا زمان رفع مشکل کلید ورودی، باسبار برق دار بوده و به روند کار خود ادامه دهد . برق دار کردن باسباری که کلید ورودی آن قطع است می تواند توسط باسبار برق دار دیگر صورت گیرد که این کار توسط بسته شدن کلید کوپلر صورت می گیرد که برق را از باسبار برق دار به باسبار بی برق انتقال می دهد.پس ترانس تغذیه کننده هر ورودی باید قدرت تغذیه کلیه فیدر های هر دو باسبار را داشته باشد. تمام این شرایط بسته به حالت های مختلفی می باشد که بطور مفصل در ذیل به شرح آنها خواهیم پرداخت.
1-حالت معمولی که دو کلید ورودی وصل بوده و هر دو باسبار برق دار هستند و کلید باس کوپلر قطع می باشد.وصل کلید های ورودی می تواند در دو حالت اتوماتیک و دستی صورت گیرد و از آنجائی که لاجیک کلیدهای ورودی و کوپلر به هم وابسته هستند ، انتخاب این که کلید ورودی در حالت اتوماتیک استارت شود و یا در حالت دستی استارت شود توسط سلکتور 3 حالته ای که بر روی تابلوی باس کوپلر قرار دارد مشخص می شود که این سلکتور از 3 حالت Automatic-Manuall-Remote(A-M-R) تشکیل شده است که حالت اتوماتیک فقط برای وصل کلید کوپلر تعریف می شود.
در صورتی که کلید فیدر ورودی در وضعیت سرویس بوده و فاقد هیچ گونه خطائی باشد ( کلید های ورودی دارای رله هائی هستند که در صورت وجود خطا فرمان قطع را به کلید صادر می کنند.این خطاها می تواند خطای 27 باشد که رله ولتاژ مورد نیاز را از ترانس ولتاژ قبل از کلید دریافت میکند ، خطای جریانی 50و51 باشد که که توسط ترانس های جریان روی هر فاز اندازه می گیرد ، خطای 87 و یا دیفرانسیل باشد که توسط اندازه گیری جریان دو طرف ترانس عمل می کند ، خطاهای ترانس باشد که می تواند توسط رله مشخص شود و یا هر خطای دیگری که باعث تریپ کلید ورودی شود ) می تواند از طریق:
الف:ریموت فرمان بگیرد بدین معنی که:
- سلکتور در وضعیت ریموت باشد ، هیچ گونه فرمان استپ از طریق ریموت نداشته باشد ، کلید باس کوپلر قطع باشد و فرمان استارت از طریق ریموت صادر شود.
ب:از طریق دست قرمان بگیرد بدین معنی که :
-سلکتور در وضعیت دستی باشد ،کلید باس کوپلر قطع باشد و فرمان استارت از طریق شستی استارت روی تابلو صادر شود.
در هر دو حالت نباید فرمان استپ اظطراری از روی تابلو داشته باشیم.
2- حالتی که یکی از ورودی ها قطع می باشد و کلید کوپلر با ورودی دیگر وصل باشد. در صورتی که کلید باس کوپلر در وضعیت سرویس بوده و فاقد هیچ گونه خطای جریانی و یا خطای مربوط به TCS باشد می تواند از طریق:
الف:ریموت فرمان بگیرد بدین معنی که:
-سلکتور در وضعیت ریموت باشد ، هیچ گونه فرمان استپ از طریق ریموت نداشته باشد، یکی از فیدرهای ورودی قطع و فاقد هیچ گونه خطائی باشد و ولتاژ بر روی باسباری که کلید ورودی آن قطع می باشد از یک حدی پائین تر باشدو بالعکس، ورودی دیگر وصل بوده و ولتاژ بر روی باسباری که ورودی آن وصل می باشد از یک حدی بالاتر باشد و در نهایت فرمان استارت از طریق ریموت صادر شود.
ب:از طریق دست فرمان بگیرد بدین معنی که:
-سلکتور در وضعیت دستی باشد، یکی از فیدرهای ورودی قطع و فاقد هیچ گونه خطائی باشد و ولتاژ بر روی باسباری که کلید ورودی آن قطع می باشد از یک حدی پائین تر باشدو بالعکس، ورودی دیگر وصل بوده و ولتاژ بر روی باسباری که ورودی آن وصل می باشد از یک حدی بالاتر باشد و در نهایت فرمان استارت از طریق شستی استارت روی تابلو صادر شود.
ج-از طریق اتوماتیک فرمان بگیرد بدین معنی که :
- سلکتور در وضعیت اتوماتیک باشد، یکی از فیدرهای ورودی قطع و فاقد هیچ گونه خطائی باشد و ولتاژ بر روی باسباری که کلید ورودی آن قطع می باشد از یک حدی پائین تر باشدو بالعکس، ورودی دیگر وصل بوده و ولتاژ بر روی باسباری که ورودی آن وصل می باشد از یک حدی بالاتر باشد و در نهایت پس از گذشت مدت زمانی اگر ورودی Fail شده دوباره به حالت عادی بر نگشت ، فرمان استارت اتوماتیک برای کلید کوپلر صادر شود که این تاخیر در وصل کلید کوپلر را توسط یک تایمر می توان اجراء نمود.
3-حالت سنکرون و یا وصل سه کلید (کلید 2 ورودی و باس کوپلر) بطور همزمان ، که برای عدم بی برقی در سیستم صورت می گیرد. جهت سنکرون کردن این 3 کلید با هم احتیاج به رله سنکرون چک جهت مقایسه برخی مقادیر دو کلید ورودی با هم می باشد و همین طور جهت خارج کردن یکی از این 3 کلید از مدار احتیاج به سلکتوری به اسم تریپ سلکتور داریم که به شرح فوق عمل می کند.
فرض کنید به علت تعمیرات باید یکی از ورودی ها از مدار خارج کنیم و به هیچ عنوان مجاز به بی برقی باسبار هم نیستیم ، برای این کار ابتدا قبل از خارج کردن ورودی که قرار است تعمیرات در آن صورت گیرد ، رله سنکرون چک مقادیر مربوط به دو ورودی را با هم چک کرده و در صورت برابر بودن اجازه وصل کلید کوپلر را صادر می کند ، در این حالت هر سه کلید همزمان با هم وصل شده و دو ورودی با هم سنکرون می شوند. حال بعد از یک مدت زمان مشخصی که هر 3 کلید با هم وصل بودند انگاه می توان با قرار دادن تریپ سلکتور بر روی هر یک از ورودی ها که قصد خارج کردن آن را داشتیم باعث تریپ خوردن کلید آن و در نتیجه قطع آن شویم در صورتی که دیگر بعد از قطع آن باسبار مر بوط به آن فیدر بی برق نخواهد بود چرا که برق خود را توسط بسته بودن کلید کوپلر از باسبار دیگر تامین می کند.
در این حالت بسته شدن کلید کوپلر در صورت وصل بودن و سنکرون بودن دو فیدر ورودی باهم صورت می گیرد که می تواند در هر دو حالت ریموت و یا دستی باشد(حالت اتوماتیک سنکرون ندارد) ، بدین مفهوم که دو ورودی وصل و سنکرون باشند و تریپ سلکتور بر روی باس کوپلر نباشدآنگاه می توان کلید کوپلر رااستارت کرد .
حال فرض کنیم کلید ورودی که از مدار خارج شده است آمادگی استارت دوباره را پیدا کرده و می خواهد وارد سیستم شود، در این صورت تریپ سلکتور را بر روی کلید کوپلر قرار داده و در صورت سنکرون بودن دو ورودی با هم، در هر دوحالت ریموت و دستی می توان کلید ورودی را وصل کرده و بعد از یک زمانی کلید کوپلر را از مدار خارج کنیم و یا تریپ سلکتور را بر روی ورودی که وصل بوده قرار داده تا این بار ورودی که قطع بوده وارد مدار شده و ورودی دیگر که وصل بوده خارج شود. به سادگی دیدیم که برای عدم بی برقی ، اپراتور می تواند از روی تابلو توسط رله سنکرون چک هر سه کلید را برای مدتی زمان کوتاهی وصل کرده و به دلخواه یکی از کلیدها را توسط تریپ سلکتور از مدار خارج کند.
در برخی سیستم ها (معمولا" سیستم های قدیمی) سلکتوری که بر روی تابلوی باس کوپلر قرار دارد ممکن است سلکتور 2 حالته Automatic-Manuall(A-M) بوده که حالت دستی آن شامل دو وضعیت Local-Remote(L-R) باشد که عملکرد آن هیچ فرقی با سلکتور (A-M-R) ندارد. در برخی سیستم ها هم به جای استفاده تریپ سلکتور از شستی استفاده شده است.
بطور کلی لاجیک بین کلیدهای ورودی و کوپلر و عمل ترانسفر تنها به یک نوع طراحی ختم نشده و بسته به موقعیت و محل استفاده از تابلوی برق می تواند به اشکال مختلفی طراحی شود. به عنوان مثال عمل ترانسفر بین این کلیدها و سنکرون کردن آنها میتواند از روی تابلو توسط اپراتور صورت گیرد و یا از طریق سیستم کنترل ریموت صورت گیرد بدین مفهوم که اپراتور فقط مجاز به قطع یکی و وصل دیگری باشد و دیگر نمی تواند از روی تابلو عمل سنکرون (بی برقی) را انجام دهد.نوشته شده توسط امیر حسین اشراقی
